عطش تالاب‌های مازندران

با رشد بی‌رویه آب‌بندان رقم می خورد

عطش تالاب‌های مازندران

 

پسروی آب دریا و رشد بی‌رویه آب‌بندان‌ها، خشک شدن تدریجی تالاب‌های میانکاله و فریدون‌کنار احتمال حذف این ذخیرگاه‌های ژنتیکی از کنوانسیون رامسر را افزایش داده است.
به گزارش مهر، کاهش دبی آب شیرین ورودی، پس‌روی آب دریای خزر، ایجاد آب‌بندان و ایستگاه‌های پرورش ماهی در مسیر ورودی آب‌های شیرین به تالاب میانکاله، رد پای خشک‌سالی را در این ذخیره‌گاه مهم بین‌المللی و زیست‌کره عمیق‌تر کرده است.
به تأکید کارشناسان، اگر احیای سریع این تالاب در دستور کار قرار نگیرد، سرنوشتی همچون دریاچه ارومیه برای میانکاله رقم خواهد خورد و نجات این تالاب بین‌المللی نیازمند همت همگانی است.
تالاب‌ها ازجمله مولدترین محیط‌های جهان هستند، این اکوسیستم‌ها گهواره‌های تنوع زیستی دنیا هستند که با فراهم ساختن آب و قابلیت زادآوری اولیه نقش مهمی در بقای گونه‌های بشماری از گیاهان و جانوران وابسته به خود ایفا می‌کنند.
تالاب‌ها از اجتماعات انبوه گونه‌های پرندگان، پستانداران، خزندگان، دوزیستان، ماهیان و بی‌مهرگان حمایت می‌کنند. از بین ۲۰ هزار گونه مختلف ماهی در سطح جهان، بیش از ۴۰ درصد آن‌ها در آب‌های شیرین (تالاب‌ها) زندگی می‌کنند، از اینرو تالاب‌ها ذخیره‌گاه‌های بسیار مهمی از مواد ژنتیکی (وراثتی) گیاهی نیز محسوب می‌شوند.
اقتصاددانان و دانشمندان به‌طور روزافزون در زمینه ارزیابی و مطالعه ارزش‌ها و خدمات اکوسیستمی محیط‌های طبیعی ازجمله تالاب‌ها مشغول به کار هستند، این وظیفه دشوار با تقریب‌ها و تردیدهای فراوانی همراه است. برخی از مطالعات اخیر نشان می‌دهد که اکوسیستم‌ها سالیانه حداقل ۳۳ تریلیون دلار ارزش خدماتی به وجود می‌آورند که ۴.۹ تریلیون دلار آن از طریق تالاب‌ها تأمین می‌شود.
یک فعال محیط‌زیست در گفت‌وگو با مهر می‌گوید: تأثیر و تأثر متقابل اجزای فیزیکی، بیولوژیکی و شیمیایی یک تالاب مثل خاک، آب و گیاهان و جانوران، عملکردهای حیاتی متعددی برای تالاب ایجاد می‌کند. که شامل ذخیره‌سازی آب، حفاظت در مقابل طوفان و کاهش تخریب سیل، تثبیت خطوط ساحلی و مهار فرسایش، تزریق مجدد آب‌های زیرزمینی (جابجائی آب از تالاب به درون سفره‌های زیرزمینی)، تخلیه آب‌های زیرزمینی (جابجائی آب به‌سوی بالا و تبدیل آن به آب‌های سطحی)، پالایش آب از طریق تثبیت عناصر محلول، رسوبات و دیگر آلودگی‌ها و تعدیل آب‌وهوای محلی است.
محمد منصوری اظهار داشت: از میان ارزش‌های اقتصادی متعدد تالاب‌ها، می‌توان به حفظ ذخایر ژنی گیاهی و جانوری،‌ تأمین آب (کیفی و کمی)، آبزی‌پروری (بیش از دوسوم از برداشت محصول ماهی جهان به‌سلامت مناطق تالابی بستگی دارد)، تولید محصولات کشاورزی (از طریق تأمین آب و عناصر غذایی)، تولید چوب، تأمین انرژی، تولید مواد لجنی و گیاهی، حمل‌ونقل و کاربردهای تفریحی و گردشگری (توریستی) اشاره کرد.
به گفته وی، علاوه بر این تالاب‌ها به‌عنوان بخشی از میراث فرهنگی بشر اهمیت ویژه‌ای دارند، با باورهای جهان‌شناسی و مذهبی رابطه داشته، منشاء تعالی زیبایی‌شناختی می‌شوند، پناهگاه‌هایی برای حیات‌وحش ایجاد کرده و شالوده سنن مهم بومی را شکل می‌دهند.
مدیر آموزش تالاب بین‌المللی میانکاله کاهش آب‌های ورودی، پس‌روی و کاهش سطح آب دریای خزر، صدور مجوز برای ایجاد ایستگاه‌های پرورش ماهی به روستاهای اطراف و ایجاد بیش از ۳۰۰ آب‌بندان را از دلایل اصلی در معرض خشک‌سالی قرار گرفتن این تالاب دانست.
علی ابوطالبی گفت: براثر کاهش میزان ورودی آب به تالاب میانکاله حدود ۱۰ درصد از مساحت این ذخیرگاه زیست‌کره خشک شد و به همین میزان ورود پرندگان مهاجر به این زیستگاه نیز کاهش‌یافته است.
وی اضافه کرد: اگر خشکی و پس‌روی آب میانکاله با روند فعلی ادامه داشته باشد، در دو تا سه دهه آینده اثری از این زیست‌کره نخواهد بود و ریزگردهای ناشی از خشکی تالاب، منطقه را فرامی‌گیرد.
فاطمه عاشوری از فعالان زیست‌محیطی منطقه نیز با اشاره به ظرفیت‌های مختلف موجود در تالاب و شبه‌جزیره میانکاله گفت: چیزی که برای ما و جهان به‌عنوان میراث ماندگار مهم است، وجود تالاب و حفاظت از آن است که دراین‌بین جوامع محلی و بومی نقش مهمی در نگهبانی و حراست از تالاب‌ها بر عهده‌دارند.
وی افزود: شبه‌جزیره میانکاله در سال‌های اخیر با توجه به آتش‌سوزی‌های متعددی که عمداً یا سهواً اتفاق افتاد، بخش‌هایی از مراتع و درختان خود را از دست داد اما در همه این شرایط این جوامع محلی بودند که در کنار مسئولان برای نجات میانکاله وارد صحنه

 

دسته بندی موضوعی:

افزودن دیدگاه جدید