پایان مرگ یک تالاب

پس از ۲۰ سال خشکسالی بزرگترین حوزه آبریز کرمان جان گرفت

پایان مرگ یک تالاب

 مهر: تالاب خشکیده جازموریان در پی بارندگی‌های  سیل‌آسای روزهای اخیر کرمان بار دیگر جان گرفته و دوستداران محیط زیست امیدوارند آبگیری مجدد پایانی بر مرگ این تالاب باشد.
  تالاب جازموریان بزرگترین حوزه آبریز استان کرمان است که از رودخانه‌های هلیل رود و بم پور و صدها رودخانه فصلی تغذیه می‌شود اما این تالاب از ۲۰ سال قبل به دلیل خشکسالی به بیابانی بی آب و علف تبدیل شد که در بهترین حالت چرا گاه شترهای ساربانان منطقه جازموریان شد.
این تالاب طی ماه‌های اخیر به شدت مورد توجه فعالان محیط زیست قرار گرفت و معاون محیط زیست رئیس جمهور نیز تاکنون سه بار از این منطقه بازدید کرده وطرح‌های مطالعاتی برای احیای این تالاب در دستور کار برخی از مراجع علمی‌ قرار گرفته است.
اما این طرح‌ها هیچ یک نتوانست راهی برای حل مشکل جازموریان باشد تا اینکه طی هفته گذشته باران‌های سیل آسا در استان کرمان و سیستان وبلوچستان منجر به آبگیری بخشهای از این تالاب شد.
چند روز قبل نیز عده ای از دوستداران محیط زیست در نامه‌ای به رضا کیانیان که به عنوان یکی از حامیان دریاچه ارومیه فعال است خواستند که این هنرمند در سفری به این تالاب طرح‌های حمایتی از جازموریان را نیز آغاز کند.
جازموریان هر چند یک بحران زیست محیطی است اما در کمال تعجب در کرمان به یکی از اصلی ترین بهانه‌های تقابل‌های سیاسی نیز تبدیل شد.
اما هیچ یک از این بگو مگوهای بی مورد سیاسی نتوانست راه حلی برای بحران زیست محیطی جازموریان شود و در مقابل این تالاب را سیاست زده کرد. همان مشکلی که سال‌ها پروژه‌های مختلف کرمان را با تاخیر مواجه کرده است.
در این میان سدهای ساخته شده بر روی هلیل رود و بم پور نیز نتوانستند نقشی در جلوگیری از رسیدن آب به جازموریان بازی کنند و در نهایت نخستین موج‌های آب هفته گذشته بعد از آغاز بارش‌های در سیستان و بلوچستان به این تالاب رسید.
تالاب جازموریان که در استان سیستان و بلوچستان و کرمان قرار گرفته است در ابتدا بعد از سیلابی شدن رودخانه‌های سیستان و بلوچستان به صورت محدود آبگیری شد اما طی روزهای اخیر بارندگی بسیار شدید در استان کرمان و جاری شدن سیلاب‌ها بخش‌های وسیعی از تالاب را سیراب کرد.
در کنار جازموریان بسیاری از رودخانه‌های استان کرمان نیز که سالها خشکیده بودند جاری شدند بطوریکه برخی از این رودها بعد از ۳۰ سال آبگیری شدند.
همچنین تالاب ریگان در میانه کویر شرق کرمان نیز تا حدودی آبگیری شده است و مردم شاهد احیای مجدد برخی چشمه‌ها و قنات‌هایی هستند که سال‌ها خشک شده بود.
مدیرکل محیط زیست سیستان و بلوچستان در گفت‌وگو با مهر اظهارداشت: خوشبختانه هفته گذشته شاهد ورود آب از طریق رودخانه‌های سیستان و بلوچستان به این تالاب بودیم که موجب خوشحالی مردم محلی شد.
نیره پورملائی افزود: ما آماده همکاری در راستای احیای این تالاب هستیم و به نظر می‌رسد با توجه به بارش‌های اخیر حالا شرایط بهبود وضعیت این تالاب ایجاد شده است.
وی گفت: ما آماده همکاری با استان کرمان برای زنده شدن مجدد این تالاب هستیم و باید در این زمینه برنامه ریزی کنیم.
وی سد‌سازی و تغییرات اقلیمی ‌و خشکسالی را دلیلی اصلی بروز مشکلات این تالاب دانست.
مدیرکل محیط زیست استان کرمان نیز در گفت‌وگو با مهر از دغدغه سازمان محیط زیست برای خارج شدن تالاب جازموریان از بحران کنونی خبر داد.
محمود صفر‌زاده گفت: طرح‌های مختلفی در کرمان در دست اقدام است اما بهترین اقدامی‌که در خصوص این تالاب باید انجام شود الگو قرار دادن طرح احیای دریاچه ارومیه است. وی افزود: سدسازی در بالا دست و عدم اختصاص دبی ورودی آب به این تالاب در سال‌های اخیر این اکوسیستم را با بحران جدی مواجه کرده است.
وی ادامه داد: استان‌های همجوار باید برای حل این مشکل سیاست‌های موازی را پیش بگیرند تا بتوانیم گام‌های بلند تری برداریم.
اما طبق آخرین بررسی‌های میدانی مهر، پس از میلیاردهای مترمکعب بارندگی در استان کرمان بخش‌های گسترده ای از این تالاب آبگیری شده است اما هنوز نه گستره و نه عمق منطقه آبگیری شده به حالت طبیعی این تالاب نزدیک هم نشده است، آبگیری موجود مانند مرهمی‌بر دردی مزمن است که همه مردم جنوب کرمان آرزو دارند التیام یابد.
طبق گفته مسئولان استان کرمان هم‌اکنون خشک شدن جازموریان باعث شده چهار استان در معرض ریزگردها قرار گیرند و همین چند ماه قبل بود که علاوه بر شهرستان‌های جنوبی استان کرمان هرمزگان نیز درگیر با ریزگردهای جازموریان شود. حسین عبدالله زاده، رئیس سازمان محیط زیست قلعه گنج در گفت‌وگو با مهر اظهارداشت: سیلاب‌های اخیر مهمترین دلیل آبگیری این تالاب است و باز شدن دریچه‌های سد جیرفت موجب شد صد میلیون مترمکعب آب وارد جازموریان شود.
وی افزود: متاسفانه به دلیل خشکسالی، اکوسیستم جازموریان تقریبا از بین رفته است و بیش از ۲۰ سال است که این منطقه به بیابان تبدیل و کانونی برای ریزگردها در منطقه ایجاد شده است.
وی وسعیت این تالاب را ۳ هزار مترمربع دانست که بین استان کرمان و سیستان و بلوچستان قرار گرفته است و شهرستانهای قلعه گنج، رودبار جنوب کرمان و دلگان سیستان و بلوچستان در حوزه این تالاب قرار دارند.
وی گفت: آبگیری این تالاب می‌تواند زندگی مردم محلی را متحول کنند و شاهد جشن شکرگزاری مردم محلی هستیم.
عبدالله زاده ابراز امیدواری کرد که این تالاب به زودی به یکی از مراکز اصلی مهاجرت پرندگان و رشد و نمو گیاهان تبدیل شود.
وی تاکید کرد: عامل اصلی بحران جازموریان خشکسالی و عدم مدیریت مصرف آب طی دهه‌های گذشته است.
آبگیری جازموریان به هیچ عنوان نمی‌تواند پایان راه بحران این تالاب معنی شود زیرا این تالاب با آغاز فصل گرم امسال تبخیر خواهد شد و عمر این تالاب نهایتا تا اوایل تابستان سال جاری خواهد بود و در نهایت مجددا به بیابان تبدیل می‌شود زیرا هنوز هم سایه سدهای بزرگ بر سر راه هلیل رود و بم پور بر روی این تالاب سنگینی می‌کند.

 

برچسب ها:

اخبار مرتبط

افزودن دیدگاه جدید