نجات دریاچه ارومیه در انتظار ٦٠٠ میلیارد تومان بودجه

مدیر دفتر برنامه‌ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه اعلام کرد:

نجات دریاچه ارومیه در انتظار ٦٠٠ میلیارد تومان بودجه

 

تجریشی در پاسخ به «شهروند»: کاهش مصرف آب در بخش کشاورزی را بدون فشار به کشاورزان به ٢٤‌درصد می‌رسانیم

شهروند| نیمی از پروژه‌های اجرایی برای نجات دریاچه ارومیه زمین مانده؛ از برنامه‌های کنترل غبار تا گشت و بازرسی. پروژه‌هایی که حتی می‌توانست تا ٨‌درصد کاهش مصرف آب به دنبال داشته باشد اما ناتمام مانده و حتی پیمانکاران از شهریورماه کار را رها کرده و رفته‌اند. مدیر دفتر برنامه‌ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه دلیل را این‌طور توضیح می‌دهد: «دولت هنوز نتوانسته به تعهداتش برای تأمین بودجه احیای دریاچه ارومیه عمل کند.» به گفته مسعود تجریشی با این حال قرار شده ٢٧٠‌میلیارد تومان به صورت اوراق طی دو، سه روز آینده به ستاد داده شود، ٣٠٠‌میلیارد تومان تا آخر ‌سال و ٣٠‌میلیارد تومان برای تثبیت غبار و قرق به ستاد تخصیص یابد اما «اگر نتوانیم منابع مالی را تأمین کنیم کار احیا ناقص می‌ماند.» مسعود تجریشی که عصر دیروز در نشست خبری در حاشیه شانزدهمین نمایشگاه بین‌المللی محیط‌ زیست سخن می‌گفت، در پاسخ به «شهروند» علاوه بر توضیحاتی درباره این‌که این بودجه چطور می‌تواند ضررهای ناشی از اختصاص دیرهنگام آن را توجیه کند، گفت که تاکنون توانسته‌اند مصرف آب در  بخش کشاورزی را تا ١٧‌درصد کاهش بدهند و این مقدار را به ٢٤‌درصد خواهند رساند. تلاش‌های سه ماه اخیر اعضای ستاد دریاچه ارومیه گویای آن است که هزینه احیای دریاچه ارومیه، بسیار بیشتر از حفاظت آن است.
مسعود تجریشی در آغاز گفته‌های خود آخرین وضع دریاچه ارومیه را وصف کرد که به وضع تثبیت رسیده و حالا برای احیا با کمبود بودجه مواجه است. او از سفر اخیر اریک سول‌هایم، رئیس برنامه محیط‌ زیست سازمان ملل متحد به همراه گری لوییس گفت که به دریاچه ارومیه رفته‌اند و از این‌که نسبت به خشکی سه‌سال پیش چقدر تغییر کرده حیرت کرده‌اند. مدیر برنامه‌ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه برای نشان دادن اهمیت تثبیت به زبان آمار گفت: «در سال‌های ٧٣ تا ٩٣، هشت متر تراز دریاچه ارومیه کاهش یافته بود. به عبارتی طی ٢٠‌سال سالانه ٤٠ سانت در دریاچه ارومیه کاهش تراز داشته‌ایم.»او در ابتدا در پاسخ به «شهروند» درباره دیرکرد بودجه و ضرر به پروژه و چگونگی اجرای آن نمونه‌هایی از مشکلات ستاد را شرح داد: «دولت تا کنون نتوانسته به تعهدات خود عمل کند، نیمی از پروژه‌ها ازجمله پروژه کنترل غبار و گشت و بازرسی به دلیل کمبود منابع مالی با مشکل تداوم کار مواجه هستند. پروژه‌هایی که می‌توانستیم با کمک آنها ٨‌درصد کاهش مصرف آب داشته باشیم..»
تجریشی ادامه داد: «برای انجام پروژه‌های جدید با توجه به کسب سه‌سال تجربه‌ای که داشتیم، قدرت دستگاه‌های اجرایی را دیدیم، توان مالی کشور را دیدیم و حالا برایند بهتری از این داریم که چطور می‌توان دریاچه را احیا کرد. بودجه‌ای که قرار بود در ابتدا دریافت کنیم بیشتر به سمت سردهنه‌سازی و تأمین تأسیسات کنترل‌کننده آب از سوی  بخش‌های مختلف بود. از طرف دیگر قرار بود در بخش ترویج، مصرف آب را کم کنیم و در عین حال اقتصاد خانوارها را افزایش دهیم. همچنین بخشی از منابع مالی نیز برای قرق در نظر گرفته شده بود، اما بودجه نبود و برای اجرای آنها فرصت را از دست دادیم و پروژه‌ها کنار گذاشته شدند.»
با این همه تجریشی توضیح داد که در نبود بودجه آنها به دنبال تأمین منابع مالی احیای دریاچه ارومیه از راه‌های مختلف هستند:  «از هیأت دولت فرصت سه ماهه‌ای برای بازنگری گرفته‌ایم. همچنین با تمام دستگاه‌ها رایزنی کردیم تا تحقیقی روی اعداد و ارقام انجام شود تا با وجود کمبود منابع مالی، پروژه‌ها را سرپا نگه‌داریم. برای نمونه صندوق‌هایی را در منطقه فعال کرده‌ایم تا مردم بتوانند تامین‌کننده مالی برخی پروژه‌ها باشند. علاوه بر این ٢٥ زنجیره ارزش ازجمله زنجیره ارزش انگور تهیه شده تا با حمایت اندک ستاد احیاء بتوانیم در منطقه، منابع تأمین مالی پروژه‌ها را ایجاد کنیم.»
او اضافه کرد که حتی وزارت امور خارجه هم به این بحث وارد و «فعال» شده است؛ به‌طوری که آقای عراقچی دستیاری را به ستاد معرفی کرده تا بتواند درباره انجام دیپلماسی بین‌المللی برای تأمین مالی به کمک آنها بیاید.
مدیر دفتر برنامه‌ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه در ادامه در پاسخ به سوال دیگر «شهروند» درباره میزان ذخیره آب در بخش کشاورزی گفت:  «تا کنون ١٨‌درصد مصرف آب را در پایاب سدها کاهش داده‌ایم، نکته اقتصادی این کار این است که درآمد کشاورزی منطقه نه‌تنها کاهش نیافته، بلکه طبق آمارهای وزارت جهاد کشاورزی درآمد کشاورزی در این منطقه تا ١٧‌درصد نیز افزایش یافته است و برنامه مان این است که امسال بدون هیچ فشاری به بخش کشاورزی مصرف آب در این بخش را تا ٢٤‌درصد کاهش می‌دهیم.»
او همچنین گفت: «در این مدت هم تهدیدهای بسیار تجربه کردیم و هم توانستیم تهدید‌ها را  به فرصت بدل کنیم و حتی در بخش‌های اجرایی این سیاست‌ها را به منابع مالی جایگزین تبدیل کنیم.»
برگشت اوزون ٢,٥ برابر شده
مدیر دفتر برنامه‌ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه همچنین در پاسخ به سوال یکی از خبرنگاران گفت:  «طرح تأثیر خشک شدن دریاچه ارومیه روی بروز بیماری‌ها توسط دانشگاه‌های ارومیه و تبریز درحال انجام است و نتایج آن تا پایان اسفندماه اعلام می‌شود.»
او ادامه داد: «در این طرح ٤٠‌هزار نفر از اهالی اطراف دریاچه ارومیه از لحاظ تأثیر احتمالی خشک شدن دریاچه روی ژنتیک آنها، بررسی می‌شوند.  این درحالی است که در بسیاری از مناطق دنیا که تجربه خشک شدن دریاچه‌ها را دارند، سرطان افزایش یافته است که یک علت آن افزایش برگشت ازن است.» تجریشی همچنین گفت: «برگشت ازن در سطح دریاچه ارومیه در ٥‌سال گذشته ٢.٥ برابر افزایش یافته است؛ اکنون با همکاری دانشگاه‌های شریف و مراغه تعدادی دستگاه برای شناسایی میزان نمک در خاک دریاچه و اطراف آن نصب شده است.»
تصمیم گیران مقصرند نه مردم
از سوی دیگر عیسی کلانتری، دبیر ستاد احیای دریاچه ارومیه  دیروز در اولین کنفرانس تغییرات اقلیم گفت: «متهم اصلی تخریب محیط‌زیست و آن چیزی که به‌عنوان ریزگرد مردم ایران را درگیر خود کرده، تصمیم گیران این کشور هستند و مردم حداقل دخالت را در این زمینه داشته‌اند.»
او با انتقاد از وضع تدوین برنامه ششم توسعه و برخی بندهای آن ادامه داد: «برنامه ششم توسعه که چند روز پیش در مجلس تصویب شد هرچند که اجرایی نمی‌شود اما به فرض اگر اجرایی شود ۴۸‌میلیارد آب اضافی نیاز دارد و چیزی از آب برای نسل آینده باقی نخواهد ماند و مردم و محیط‌زیست تبعات آن را خواهند دید.»
کلانتری گفت: «این بازی تعامل بین‌المللی می‌خواهد به هیچ وجه با تعارف در جلسه و نوشتن مصوبات روی کاغذ حل نمی‌شود. ما در پایش نیاز به سرمایه‌گذاری داریم. در زمینه اطلاع‌رسانی نیاز به برنامه‌ریزی دقیق داریم تا در آموزش از سطح ابتدایی انجام شود. ما هنوز در زمینه پاسخگویی مسئولان با مشکل مواجهیم. تا کنون مسئولی در رابطه با کارها و اقدامات نا مناسب در زمینه محیط‌زیست عذرخواهی نکرده است.»
او با بیان این‌که قانون ششم متضاد با محیط‌زیست است، گفت:   «تبصره‌ها در مجلس به ۱۴۰ تبصره تبدیل شد. تبصره‌هایی که تغییر اقلیم را تشدید می‌کند. محیط‌زیست کنار گذاشته شد به تولید و رشد ارجحیت داده شد.» دبیر ستاد احیای دریاچه ارومیه ادامه داد: «این برنامه به دولت تحمیل شده که ارقامی را در برابر دولت قرار دهد که بگویند دولت توان نداشت.»

 

اخبار مرتبط

افزودن دیدگاه جدید