معرفی کارگروه ملی نجات دریاچه ارومیه

كارگروه ملي نجات درياچه اروميه؛ معرفي و اقدامات

تداوم وضعيت خشكي درياچه اروميه و تعهد و توجه ويژه دولت به حل اين بحران ملي زيست‌محيطي، تصويب تشكيل "كارگروه نجات درياچه اروميه"در اولين جلسه هيأت محترم وزيران در تاريخ 27/05/1392 را در پي داشت.

 

پيرو تشكيل كارگروه مذكور با مسئوليت وزارت نيرو، برگزاري جلسات مختلف فني- تخصصي و همچنين جلسات متعدد كارگروه و برگزاري نشست تخصصي "هم‌انديشي در خصوص راهكارهاي اجرايي نجات درياچه اروميه" در تاريخ 4/07/1392 در دانشگاه تهران،در نهايت منجر به تصويب 26طرح اولويت‌دار جهت نجات درياچه اروميه گرديد.

طرح‌هاي 26گانه مذكور در جلسه 16/07/1392 كارگروه نجات درياچه اروميه تصويب گرديده و در تاريخ 17/07/1392 در جلسه هيأت محترم وزيران مطرح و ضمن موافقت كلي با طرح‌هاي اولويت‌دار تعيين شده مقرر گرديد كه وزير محترم نيرو مسئوليت هماهنگي و راهبري برنامه‌هاي اجرايي احياي درياچه اروميه را بر عهده گيرد.

 

با توجه به شرايط حاد درياچه اروميه و به‌منظور تمركز و تسريع در روند احياي درياچه اروميه، پيشنهاد ايجاد كارگروه ملي نجات درياچه اروميه به رياست رئيس‌جمهور يا نماينده ويژه ايشان با اختيارات اصل 138 قانون اساسي در جلسه مورخه 16/07/1392 كارگروه نجات درياچه اروميه به تصويب رسيد. همچنين مقرر گرديد مدير هماهنگي و اجرائي احياي درياچه اروميه (مجري طرح) كه با حكم رئيس جمهور منصوب مي‌شود زير نظر ستاد و با اختيارات اصل 127 قانون اساسي، مسئوليت هماهنگي، راهبري، اجرا و پايش برنامه‌هاي مصوب ستاد براي احياي درياچه اروميه را عهده‌دار شود.

 پيرو مصوبات مذكور، در جلسه مورخ 2/11/1392 هيأت محترم وزيران، مصوب گرديد كه رياست كارگروه بر عهده معاون اول محترم رئيس‌جمهور بوده و جناب آقاي دكتر عيسي كلانتري به‌عنوان دبيركارگروه و مدير اجرايي احياي درياچه اروميه تعيين گرديدند. پيرو اين مصوبه، ستاد احياي درياچه اروميه (دبيرخانه كارگروه ملي نجات درياچه اروميه) به صورت رسمي اقدامات و فعاليت‌هاي خود را با اتخاذ رويكردهاي ذيل شروع نمود:

1.      ممنوعيت هرگونه افزايش برداشت از منابع آب حوضه آبریز دریاچه ارومیه و جلوگيري از توسعه جديد به‌ويژه در بخش كشاورزي

2. جلوگیری از برداشت غیرمجاز از آب‌های سطحی

 3. توقف کلیه طرح‌های سدسازی در دست مطالعه و اجرایی (به‌استثنای سدهای شهید مدنی و چراغ‌ویس) و طرح‌های شبکه‌های آبیاری و آب‌رسانی پایین‌دست در حوضه آبریز دریاچه ارومیه، ذخيره و رهاسازي آب در سد شهيد مدني منحصراً براي درياچه اروميه

 4. تأمین اعتبار موردنیاز و تسریع در انتقال آب طرح انتقال آب از رودخانه زاب به حوضه آبریز دریاچه ارومیه

 5. تدوين و پياده‌سازي برنامه جامع آموزش، اطلاع‌رساني، آگاه‌سازي و جلب مشارکت عمومی و جوامع محلی در راستاي تبيين پيامدهاي وضعيت موجود و اهميت احیای دریاچه ارومیه

 6. ساماندهي چاه‌هاي حوضه آبريز درياچه اروميه و نصب كنتورهاي هوشمند و حجمي جهت كنترل برداشت در راستاي افزايش ميزان جريان ورودي از رودخانه‌ها به درياچه اروميه

 7. انتقال پساب تصفیه‌خانه‌های حوضه آبریز به دریاچه

 8. كنترل و كاهش مصرف آب در بخش كشاورزي:

 -       کاهش 40 درصد از حقابه آب‌های سطحی و زیرزمینی از طریق خرید توسط وزارت نیرو، در مدت پنج سال از سال آبی شروع 94-1393

 -    تهیه و اجرای برنامه‌های افزایش بهره‌وری از 60 درصد آب باقیمانده در بخش کشاورزی توسط وزارت جهاد کشاورزی

 -     تأمین سرمایه و تکنولوژی‌های مورد نیاز افزایش بهره‌وری آب باقیمانده توسط دولت

 9.      انتقال آب به جزایر و تالاب‌های حاشیه دریاچه ارومیه از سد حسنلو و بازگشايي مسير آبراهه‌هاي ورودي به تالاب‌هاي جنوبي

 10.  تهيه كاداستر اراضي حوضه آبريز درياچه اروميه

 11.  اجراي طرح‌هاي مصوب توسط دستگاه‌هاي اجرايي، نظارت و پايش اجراي طرح‌ها توسط ستاد احياي درياچه اروميه

 12.  طراحي و استقرار سامانه تصميم‌يار مديريت جامع (يكپارچه) حوضه آبريز درياچه اروميه

 13.  مطالعه و بررسي اثرات جاده ميان‌گذر شهيد كلانتري بر اكوسيستم درياچه اروميه و ارائه راهكارهاي اصلاحي

 14.  ارزيابي و امكان‌سنجي بهر‌ه‌برداري صنعتي از املاح درياچه اروميه با رعایت ملاحظات زیست‌محیطی

15.انتقال آب رودخانه‌ها به پيكره آبي درياچه

 16.  شناسايي كانون‌هاي توليد ريزگرد و تثبيت‌ آن‌ها

 17.  مطالعه و اجراي برنامه حفاظت اكولوژيك پارك ملي درياچه اروميه با اولویت منطقه جنوبی آن

 18.  انجام هماهنگي‌هاي لازم با قوه قضائيه در راستاي تسهيل و تسريع در اجراي قانون تعيين تكليف چاه‌هاي فاقد پروانه به‌ويژه چاه‌هاي اثرگذار بر آب‌هاي سطحي

 19.  شناسايي محدوده‌هاي اثرگذار بر آبدهي رودخانه‌هاي اصلي منتهي به درياچه اروميه و تقويت آن‌ها از طريق عمليات آبخيزداري و آبخوان‌داري به‌منظور افزايش حجم آب ورودي به درياچه

 20.  ايجاد مركز آينده‌پژوهي درياچه اروميه توسط سازمان حفاظت محيط‌زيست

 21.  آسیبشناسی اثرات سلامتي، بهداشتي، اجتماعي و زيست‌محيطي ناشی از خشک شدن بخشی از دریاچه ارومیه، تهیه و اجرای برنامه پیشگیری و کاهش ریسک اثرات محتمل

 22.  تهيه برنامه افزايش اشتغال و معيشت جايگزين توسط دستگاه‌هاي ذيربط

 23.  امكان‌سنجي استفاده از فناوري‌هاي نوين در راستاي احياي درياچه اروميه

 24.  مطالعه طرح انتقال آب از درياي خزر به درياچه اروميه

 25.  شناسايي گونه‌هاي گياهي شورپسند متناسب با شرايط منطقه و برنامه‌ريزي جهت كاشت آن‌ها در محدوده شوره‌زارهاي اطراف درياچه اروميه

 26.  ممنوعیت خروج ریشه چغندرقند از استان آذربایجان غربی از ابتدای سال1395

 

با استقرار دفتر برنامه‌ريزي و تلفيق ستاد احياي درياچه اروميه در دانشگاه صنعتي شريف و با همكاري دانشگاه‌هاي تبريز و اروميه و متخصصين و كارشناسان ساير دانشگاه‌ها و مجموعه سازمان‌ها و نهادهاي تخصصي ملي و محلي و همچنين كارشناسان بين‌المللي، ستاد احياي درياچه اروميه در يك بازه‌زماني كوتاه‌مدت با ايجاد كميته‌هاي تخصصي 6 گانه و كارگروه‌هاي تخصصي متعدد (20 كارگروه) و انجام مطالعات تطبيقي، ضمن بررسي و ارزيابي راهكارهاي 26گانه مصوب، نسبت به تدوين و ارائه نقشه راه و برنامه عملياتي احياي درياچه اروميه اقدام نمود.

نقشه راه مذكور در دو جلسه كارگروه ملي نجات درياچه اروميه در تاريخ‌هاي 9 ارديبهشت‌ماه 1393 به رياست معاون اول محترم رئيس‌جمهور و در 8 تيرماه 1393 با رياست جناب آقاي دكتر روحاني رئيس‌جمهور محترم ارائه و مورد تصويب قرار گرفته و دستور شروع عمليات اجرايي راهكارهاي مصوب توسط ايشان صادر گرديد.

پس از ابلاغ شروع عمليات اجرايي، ستاد احياي درياچه اروميه اقدامات و تمهيدات لازم را در اين خصوص به عمل آورده و مقرر گرديد كه كليه عمليات اجرايي راهكارها توسط نهادها و سازمان‌هاي مربوطه صورت گرفته و ستاد نقش نظارت و پايش را بر عهده بگيرد. 

به‌منظور پايش و نظارت مستمر بر روند اجرايي احياي درياچه اروميه، دبيرخانه مركزي ستاد احياي درياچه اروميه با تشكيل و استقرار دفاتر استاني و همچنين ايجاد شوراهاي منطقه‌اي اجتماعي-فرهنگي و با استفاده از ظرفيت‌هاي علمي و فني دانشگاه‌هاي منطقه به‌ويژه دانشگاه‌هاي اروميه و تبريز، اقدامات لازم را به عمل آورده است. بر طبق نقشه راه و برنامه زماني مصوب، فرآيند احياي درياچه اروميه در يك برنامه زماني ده‌ساله مصوب گرديده و اميد است كه با تدبير انديشيده‌ شده، بازگشت درياچه به شرايط مناسب و احياي آن در افق اين برنامه محقق گردد.

 

برای دریافت گزارش به صورت کامل بر روی لینک زیر کلیک نمایید:

 http://ulrp.sharif.ir/sites/default/files/field/files/02%20Urmia%20Lake%20Projects%20-%20%2094.09.02.pdf